Bệnh lý võng mạc cao huyết áp

[:vi]

Bệnh lý võng mạc cao huyết áp là những biến đổi bệnh lý ở võng mạc do cao huyết áp g�i là bệnh lý võng mạc cao huyết áp. Cao huyết áp lâu ngày và kéo dài gây lên các tổn thương mạch máu võng mạc, từ đó làm tổn thương các tế bào thần kinh thị giác.

<–>

Các biểu hiện chính của bệnh lý võng mạc cao huyết áp

Các dấu hiệu cơ năng

• Ở giai Ä‘oạn đầu chỉ thấy có biểu hiện nhìn má»�, đôi khi Ä‘á»™t ngá»™t thấy má»�. Có khi nhìn thấy nhiá»�u ruồi bay trÆ°á»›c mắt.
• Giai Ä‘oạn sau nhìn thấy nhiá»�u đám Ä‘en trÆ°á»›c mắt. Thị lá»±c giảm trầm trá»�ng có khi dÆ°á»›i 1/10. Ä�ây cÅ©ng là lý do mà nhiá»�u bệnh nhân đến khám bệnh.

Dấu hiệu phát hiện khi khám đáy mắt và chụp mạch huỳnh quang

• Dấu hiệu xÆ¡ cứng Ä‘á»™ng mạch võng mạc

�nh động mạch biến đổi trông như sợi dây đồng, rồi sợi dây bạc, sau cùng là có một bao trắng bao b�c. Xơ cứng động mạch võng mạc chia ra làm 3 giai đoạn:

• Giai Ä‘oạn I: dấu hiệu Ä‘á»™ng mạch đè bẹp tÄ©nh mạch
• Giai Ä‘oạn II: bắt chéo bệnh lý kèm theo co hẹp tiểu Ä‘á»™ng mạch
• Giai Ä‘oạn III: ngoài dấu hiệu giai Ä‘oạn II kèm theo tắc tÄ©nh mạch võng mạc và lồng bao mạch máu.

• Dấu hiệu bắt chéo Ä‘á»™ng – tÄ©nh mạch.
• Dấu hiệu thứ ba khi chụp mạch huỳnh quang đáy mắt là giảm tốc Ä‘á»™ tuần hoàn và tổn thÆ°Æ¡ng thành tÄ©nh mạch.
• Dấu hiệu thứ tÆ° là những xÆ¡ cứng Ä‘á»™ng mạch và tổn thÆ°Æ¡ng võng mạc, tình trạng này có thể gặp ở cả những ngÆ°á»�i không có huyết áp cao, huyết cao được bình ổn bằng thuốc kéo dài. NhÆ°ng thÆ°á»�ng đó là giai Ä‘oạn đầu của bệnh cao huyết áp. Phân Ä‘á»™ xÆ¡ cứng của tiểu Ä‘á»™ng mạch, được chia thành các giai Ä‘oạn sau: 
• Ä�á»™ng mạch co nhá»� nhÆ° sợi dây đồng 
• Ä�á»™ 3: Ä�á»™ng mạch co nhá»� nhÆ° sợi dây bạc
• Ä�á»™ 4: Hình ảnh bao trắng che lấp cá»™t máu
• Cuối cùng là hiện tượng co thắt Ä‘á»™ng mạch, giãn Ä‘á»™ng mạch võng mạc. Hiện tượng này là do sá»± vỡ hàng rào máu – võng mạc trong: gây xuất huyết võng mạc, xuất tiết bông, xuất tiết cứng, phù Ä‘Ä©a thị giác… Các tổn thÆ°Æ¡ng này ảnh hưởng rất nhiá»�u đến thị lá»±c.

Các tổn thương tại mắt kèm theo do cao huyết áp

• Tắc nhánh tÄ©nh mạch võng mạc
• Tắc Ä‘á»™ng mạch võng mạc
• Nhồi máu hắc mạch do tắc các mao mạch hắc mạc cấp tính, gây bong võng mạc xuất tiết trong trÆ°á»�ng hợp cao huyết áp cấp.
• Phình Ä‘á»™ng mạch võng mạc
• Bệnh thị thần kinh thiếu máu
• Liệt các cÆ¡ vận nhãn (Lác)

Các yếu tố tăng nguy cơ bệnh lý võng mạc cao huyết áp

• Cao huyết áp kéo dài. Ä�ây là yếu tố chủ yếu gây lên bệnh võng mạc cao huyết áp. Có khoảng 50% ngÆ°á»�i có cao huyết áp ở ngÆ°á»�i trên 60 tuổi ở các nÆ°á»›c Ä‘ang phát triển. Tại Việt Nam trong những năm gần đây tá»· lệ cao huyết áp Ä‘ang có xu hÆ°á»›ng tăng cao. Bệnh lý võng mạc cao huyết áp tăng tá»· lệ thuận vá»›i bệnh cao huyết áp.
• NgÆ°á»�i ít vận Ä‘á»™ng
• Hút thuốc lá
• Tăng Lipid máu
• Mắc bệnh thận
• Tăng trÆ°Æ¡ng lá»±c cÆ¡ ở ngÆ°á»�i lá»›n tuổi do cÆ°á»�ng giao cảm, biến đổi màng tế bào, thoái hoá thành mạch máu…

Huyết áp cao kéo dài có thể dẫn đến bệnh lý võng mạc

Biến chứng của bệnh võng mạc do tăng huyết áp

Những ngư�i mắc bệnh võng mạc do tăng huyết áp có nguy cơ phát triển các biến chứng liên quan đến võng mạc như:

• Bệnh thần kinh thị giác do thiếu máu cục bá»™, xảy ra khi cao huyết áp ngăn chặn lÆ°u lượng máu bình thÆ°á»�ng trong mắt.
• Tắc nghẽn Ä‘á»™ng mạch hoặc tÄ©nh mạch võng mạc xảy ra khi máu lÆ°u thông đến võng mạc bị huyết khối trong mạch máu cản trở.
• Tổn thÆ°Æ¡ng các dây thần kinh dẫn đến xuất huyết dạng bông.
• Tăng huyết áp ác tính là má»™t tình trạng hiếm gặp khiến huyết áp tăng Ä‘á»™t ngá»™t, cản trở tầm nhìn và gây giảm thị lá»±c Ä‘á»™t ngá»™t. Ä�ây là má»™t tình trạng có khả năng Ä‘e dá»�a tính mạng.
• Má»™t số nghiên cứu cho thấy những ngÆ°á»�i mắc bệnh võng mạc cao huyết áp dá»… bị Ä‘á»™t quỵ và suy tim hÆ¡n những ngÆ°á»�i bình thÆ°á»�ng khác.

�i�u trị võng mạc cao huyết áp

�i�u trị tổn thương võng mạc do cao huyết áp cần phải có sự phối hợp song hành với đi�u trị cao huyết áp. Phát hiện, đi�u trị sớm cao huyết áp và khám chuyên khoa mắt định kỳ sẽ hạn chế được các tổn thương không hồi phục tại mắt. Những ảnh hưởng huyết động của bệnh nhân cao huyết áp ở giai đoạn đầu (giai đoạn động mạch võng mạc còn m�n mại) thì có thể hồi phục được ở th�i kỳ đầu nh� đi�u trị cao huyết áp.

• Khám đáy mắt định kỳ hàng năm ở những ngÆ°á»�i cao huyết áp sẽ làm giảm nguy cÆ¡ mù loà trong xã há»™i do bệnh cao huyết áp gây nên.
• Dùng thuốc giãn mạch, tăng cÆ°á»�ng tuần hoàn võng mạc, tăng vững bá»�n thành mạch.
• Ä�iá»�u trị Laser quang đông võng mạc khi có các tổn thÆ°Æ¡ng gây thiếu máu hoặc tăng sinh tân mạch võng mạc.
• Phẫu thuật cắt dịch kính khi có xuất huyết kéo dài.
  

Võng mạc cao huyết áp là bệnh rất nguy hiểm, ngư�i bệnh cần tuân thủ đúng chỉ định của bác sĩ v� việc dùng thuốc và đi khám định kỳ nếu không sẽ rất dễ dẫn đến nguy cơ mù.

[:en]  BỆNH L� VÕNG MẠC CAO HUYẾT �P Bệnh lý võng mạc cao huyết áp là những biến đổi bệnh lý ở võng mạc do cao huyết áp g�i là bệnh lý võng mạc cao huyết áp. Cao huyết áp lâu ngày và kéo dài gây lên các tổn thương mạch máu võng mạc, từ đó làm tổn thương các tế bào thần kinh thị giác.

<–>

[:]