[:vi]
Bệnh lý võng mạc đái tháo đưá»ng là gì?
Bệnh lý võng mạc đái tháo đưá»ng là biến chứng cá»§a bệnh đái tháo đưá»ng lên võng mạc, gây tổn thương hệ mạch máu võng mạc. Bệnh xảy ra ở khoảng 90% các trưá»ng hợp đái tháo đưá»ng tiến triển sau 10 năm mắc bệnh. Mức độ nặng cá»§a bệnh báo hiệu những nguy cÆ¡ tổn thương tháºn và tim. Äây là biến chứng trầm trá»ng và phổ biến nhất cá»§a bệnh nhân đái tháo đưá»ng lên mắt, là nguyên nhân gây mù loà thưá»ng gặp nhất từ 20 – 65 tuổi.

Bệnh võng mạc đái tháo đưá»ng là bệnh lý gồm các tổn thương xảy ra ở võng mạc do bệnh đái tháo đưá»ng gây nên
Bệnh võng mạc do đái tháo đưá»ng là bệnh lý cá»§a mao mạch do háºu quả cá»§a nhiá»u yếu tố phối hợp: thay đổi thà nh mạch máu, thay đổi trong máu, tăng độ quánh cá»§a máu và tất cả các yếu tố nà y gây nên tắc mạch, giãn mao mạch võng mạc dẫn đến thiếu tưới máu võng mạc và tổn thương hà ng rà o máu võng mạc. Các tổn thương nà y cuối cùng sẽ sinh ra tân mạch gây xuất huyết dịch kÃnh do vỡ tân mạch, bong võng mạc do co kéo, Glôcôm tân mạch do tân mạch phát triển và o góc tiá»n phòng.
Các giai Ä‘oạn và biểu hiện bệnh lý cá»§a bệnh võng mạc đái tháo đưá»ng
Giai Äoạn SÆ¡ Phát
- Biểu hiện nhìn má», có ruồi bay trước mắt… Trong nhiá»u trưá»ng hợp không có biểu hiện gì cả, đây cÅ©ng chÃnh là yếu tố chá»§ quan khiến cho nhiá»u bệnh nhân không chú ý đến dá»… bá» qua.
- Khám đáy mắt sẽ thấy nhiá»u vi phình mạch, rải rác xuất tiết, xuất huyết chấm hoặc xuất huyết hình ngá»n nến, phù võng mạc…
Giai Äoạn Tiá»n Tăng Sinh
- Biểu hiện nhìn má» nhiá»u hÆ¡n, đôi khi thị lá»±c giảm trầm trá»ng. Nhiá»u bệnh nhân nhìn thấy có đám Ä‘en trước mắt hoặc như có váºt gì che trước mắt.
- Khám đáy mắt sẽ thấy ngoà i những vi phình mạch còn thấy nhiá»…u xuất huyết thà nh từng đám rá»™ng, mạch máu võng mạc thay đổi, tắc các tiểu động mạch dẫn đến nhiá»u xuất tiết má»n, võng mạc có nhiá»u vùng thiếu máu trên hình ảnh chụp mạch huỳnh quang.
Giai Äoạn Tăng Sinh
- Biểu hiện thị lá»±c giảm trầm trá»ng, có khi mất thị lá»±c. Nhiá»u bệnh nhân đến viện khám ở giai Ä‘oạn nà y vì không nhìn thấy gì.
- Khám đáy mắt thấy tăng sinh nhiá»u tân mạch gai thị, võng mạc. Những tân mạch nà y dá»… vỡ gây xuất huyết dịch kÃnh. Sau nhiá»u lần chẩy máu sẽ hình thà nh các dải xÆ¡ gây co kéo bong võng mạc và cuối cùng gây mù loà .
Các yếu tố là m tăng nguy cÆ¡ mắc bệnh võng mạc đái tháo đưá»ng
- Thá»i gian mắc bệnh: Äây là yếu tố quan trá»ng nhất khiến bệnh trở nên nặng hÆ¡n. Thá»i gian mắc bệnh lý đái tháo đưá»ng cà ng lâu năm thì nguy cÆ¡ biến chứng và o mắt cà ng lá»›n, mức độ tổn thương cà ng nặng.
- Sá»± kiểm soát đưá»ng huyết không tốt: Là m tăng nguy cÆ¡ mắc bệnh lý đái tháo đưá»ng, nhất là khi có cao huyết áp kèm theo. Ngay cả khi kiểm soát đưá»ng huyết tốt cÅ©ng không ngăn chặn được biến chứng và o mắt mà chỉ là m cháºm sá»± phát triển hÆ¡n sau và i năm.
- Cao huyết áp kèm theo
- Thai kỳ
- Bệnh lý tháºn
- Những yếu tố thuáºn lợi khác: béo phì, tăng Lipid máu, hút thuốc lá, thiếu máu…và đặc biệt là khi không có ý thức tốt trong công tác khám định kỳ để phát hiện sá»›m các biến chứng, từ đó có phương pháp Ä‘iá»u trị kịp thá»i.

Béo phì là m tăng nguy cơ bị bệnh lý võng mạc
Phát hiện sá»›m bệnh võng mạc đái tháo đưá»ng?
Bệnh võng mạc tiểu đưá»ng là má»™t biến chứng tiểu đưá»ng ảnh hưởng đến mắt. Nó gây ra bởi sá»± phá há»§y các mạch máu cá»§a mô nhạy cảm vá»›i ánh sáng ở phÃa sau mắt (võng mạc).
Lúc đầu, bệnh võng mạc tiểu đưá»ng có thể không gây ra triệu chứng hoặc chỉ có vấn đỠvá» thị lá»±c nhẹ. Cuối cùng, nó có thể gây mù.
Tình trạng nà y có thể phát triển ở bất cứ ai mắc bệnh tiểu đưá»ng loại 1 hoặc loại 2. Bạn bị tiểu đưá»ng cà ng lâu và lượng đưá»ng trong máu cà ng Ãt kiểm soát thì bạn cà ng có nhiá»u khả năng bị biến chứng mắt nà y.
Triệu chứng bệnh võng mạc đái tháo đưá»ng
Bạn có thể không có triệu chứng ở giai Ä‘oạn đầu cá»§a bệnh võng mạc tiểu đưá»ng. Khi tình trạng tiến triển, các triệu chứng bệnh võng mạc tiểu đưá»ng có thể bao gồm:
- Các đốm hoặc chuỗi tối nổi trong tầm nhìn của bạn
- Nhìn má»
- Tầm nhìn dao động
- Tầm nhìn suy giảm
- Mất thị lực
Bệnh võng mạc tiểu đưá»ng thưá»ng ảnh hưởng đến cả hai mắt. Nếu có bất kỳ biểu hiện mắt má», tầm nhìn kém thì đến ngay các cÆ¡ sở y tế chuyên khoa mắt uy tÃn để kiểm tra.
Äiá»u trị võng mạc đái tháo đưá»ng
Các tổn thương, biến chứng mắt cá»§a bệnh nhân đái tháo đưá»ng nếu được phát hiện và điá»u trị sá»›m thì hiệu quả Ä‘iá»u trị cà ng cao và lâu dà i. Äể tăng hiệu quả Ä‘iá»u trị các biến chứng và o mắt cần có sá»± phối hợp cá»§a nhiá»u chuyên khoa, trong đó chuyên khoa ná»™i tiết đóng vai trò rất quan trá»ng trong công tác kiểm soát đưá»ng huyết, các yếu tố nguy cÆ¡ và đặc biệt là sá»± cá»™ng tác cá»§a bệnh nhân.
Bệnh nhân đái tháo đưá»ng cần có ý thức trong công tác khám và theo dõi định kỳ hằng năm. Tổ chức Y tế thế giá»›i (WHO) và hiệp há»™i đái tháo đưá»ng thế giá»›i (IDF) khuyến cáo:
- Bệnh nhân đái tháo đưá»ng type I: khám chuyên khoa mắt sau 5 năm phát hiện bệnh.
- Bệnh nhân đái tháo đưá»ng type II: khám chuyên khoa mắt ngay sau khi phát hiện bệnh.
- Phụ nữ đái tháo đưá»ng mang thai: khám mắt trước khi sinh và sau khi sinh 3 tháng.
- Khám định kỳ 2 lần/ một năm.
Bệnh Nhân Äái Tháo ÄÆ°á»ng Khám Chuyên Khoa Mắt ÄÆ°á»£c Thá»±c Hiện Theo Äúng Quy Trình:
- ThỠthị lực, đo khúc xạ
- Khám mắt trên sinh hiển vi, tư vấn Ä‘iá»u trị cho bệnh nhân.
- Äo nhãn áp, tra giãn đồng tá». Siêu âm mắt đánh giá tình trạng dịch kÃnh võng mạc.
- Chụp đáy mắt (chụp mạch huỳnh quang) khi có chỉ định
- Laser quang đông võng mạc khi có chỉ định
- Lưu dữ số liệu, theo dõi lâu dà i. Hội chẩn các chuyên khoa khi cần thiết.
Äiá»u Trị Bệnh Lý Võng Mạc Äái Tháo ÄÆ°á»ng Bằng Laser
Laser quang đông võng mạc là phương pháp hiện đại và hiệu quả nhất để Ä‘iá»u trị bệnh võng mạc đái tháo đưá»ng hiện nay. Laser quang đông có tác dụng phá huá»· các tổ chức tân mạch võng mạc, ngăn chặn xuất huyết dịch kÃnh võng mạc và phù hoà ng Ä‘iểm. Từ đó có tác dụng ngăn chặn sá»± tiến triển cá»§a bệnh và bảo tồn thị lá»±c cho bệnh nhân.
Äể tránh tái phát và bệnh nặng lên cần có chế độ kiểm tra mắt thưá»ng xuyên, tối Ä‘a 3 tháng má»™t lần để phát hiện sá»›m các biến chứng và điá»u trị kịp thá»i. Laser quang đông võng mạc có thể phải thá»±c hiện nhiá»u lần nhằm ngăn chặn diá»…n biến nặng lên cá»§a bệnh, tuy nhiên bệnh có thể bị tái phát trở lại sau khi là m Laser quang đông. Do váºy cần phải có khám định kỳ và theo dõi lâu dà i sau khi là m Laser quang đông võng mạc.
Äiá»u Trị Phẫu Thuáºt
- Lạnh đông: cho phép huá»· diệt những vùng thiếu máu khi không thể dùng Laser được do chảy máu dịch kÃnh hoặc đục các môi trưá»ng quang há»c.
- Cắt dịch kÃnh: được chỉ định khi chảy máu trong dịch kÃnh quá nhiá»u và thá»i gian lâu không tiêu được, tạo thà nh các dải tổ chức hoá trong dịch kÃnh.
* Äiá»u trị bằng thuốc không có giá trị trong Ä‘iá»u trị bệnh lý võng mạc đái tháo đưá»ng, chỉ các tác há»— trợ thêm cho Ä‘iá»u trị bằng Laser quang đông võng mạc.
Bệnh võng mạc tiểu đưá»ng thưá»ng ảnh hưởng đến cả hai mắt. Nếu có bất kỳ biểu hiện mắt má», tầm nhìn kém bạn hãy đến ngay Bệnh viện Mắt Quốc tế DND để được kiểm tra và điá»u trị sá»›m nhất có thể.
[:en]Bệnh lý võng mạc đái tháo đưá»ng là biến chứng cá»§a bệnh đái tháo đưá»ng lên võng mạc, gây tổn thương hệ mạch máu võng mạc. Bệnh xảy ra ở khoảng 90% các trưá»ng hợp đái tháo đưá»ng tiến triển sau 10 năm mắc bệnh. Mức độ nặng cá»§a bệnh báo hiệu những nguy cÆ¡ tổn thương tháºn và tim. Äây là biến chứng trầm trá»ng và phổ biến nhất cá»§a bệnh nhân đái tháo đưá»ng lên mắt, là nguyên nhân gây mù loà thưá»ng gặp nhất từ 20 – 65 tuổi.
Bệnh võng mạc do đái tháo đưá»ng là bệnh lý cá»§a mao mạch do háºu quả cá»§a nhiá»u yếu tố phối hợp: thay đổi thà nh mạch máu, thay đổi trong máu, tăng độ quánh cá»§a máu và tất cả các yếu tố nà y gây nên tắc mạch, giãn mao mạch võng mạc dẫn đến thiếu tưới máu võng mạc và tổn thương hà ng rà o máu võng mạc. Các tổn thương nà y cuối cùng sẽ sinh ra tân mạch gây xuất huyết dịch kÃnh do vỡ tân mạch, bong võng mạc do co kéo, Glôcôm tân mạch do tân mạch phát triển và o góc tiá»n phòng.

 [:]