Test sắc giác

[:vi]

Mù màu có thể gây ra nhi�u rắc rối trong cuộc sống hàng ngày. Bài test sắc giác sẽ giúp bệnh nhân phát hiện sớm rối loạn sắc giác để đi�u trị kịp th�i.

Sắc giác là gì?

Sắc giác là một chức năng thị giác cho phép một ngư�i nhận thức được các dải màu sắc khác nhau trong cuộc sống hàng ngày dựa vào các bước sóng ánh sáng khác nhau của quang phổ nhìn thấy.

Mắt của ngư�i bình thư�ng có 3 loại tế bào nón ở võng mạc chứa các sắc tố để hấp thụ các bước sóng ánh sáng của quang phổ nhìn thấy: sắc tố đ� hấp thụ bước sóng màu đ�; sắc tố lục hấp thụ bước sóng màu lục và sắc tố lam hấp thụ bước sóng màu lam.

Test sắc giác là gì?

Kiểm tra sắc giác là một nghiệm pháp được thực hiện bởi bác sĩ chuyên khoa mắt, bằng những kỹ thuật chuyên môn và sự hỗ trợ của thiết bị y tế để xác định xem bệnh nhân có bị mắc chứng rối loạn sắc giác hay còn g�i là bệnh mù màu hay không. �ây là chứng bệnh v� mắt khiến ngư�i bệnh giảm hoặc mất khả năng phân biệt được một số màu sắc. Nguyên nhân gây bệnh có thể là do:

• Bẩm sinh, di truyá»�n: ngÆ°á»�i bệnh mất khả năng phân biệt các màu sắc cÆ¡ bản nhÆ° xanh, vàng…
• Tuổi tác, tình trạng lão hóa: thị lá»±c và khả năng phân biệt màu sắc cÅ©ng giảm dần khi Ä‘á»™ tuổi tăng gây ra tình trạng mù màu ở ngÆ°á»�i cao tuổi.
• Mắc các bệnh: tăng nhãn áp, thoái hóa Ä‘iểm vàng, bệnh Parkinson, bệnh Alzheimer, bệnh tiểu Ä‘Æ°á»�ng…
• Sá»­ dụng thÆ°á»�ng xuyên má»™t số loại thuốc (nhÆ° má»™t số thuốc Ä‘iá»�u trị rối loạn thần kinh, cao huyết áp, nhiá»…m trùng,…) hoặc tiếp xúc các hóa chất Ä‘á»™c hại cÅ©ng có thể gây ảnh hưởng đến tầm nhìn má»™t số màu sắc.

Rối loạn sắc giác được chia thành hai mức độ là:

• Khuyết sắc: NgÆ°á»�i bệnh không phân biệt được má»™t số màu sắc nhất định, trong khi những màu khác thì vẫn phân biệt được. Khuyết sắc gồm có hai dạng là ngÆ°á»�i bệnh không phân được giữa màu lục và màu Ä‘á»� và dạng không phân biệt được giữa màu vàng và màu xanh da trá»�i.
• Mù màu: NgÆ°á»�i bệnh hoàn toàn không phân biệt được giữa các màu.
  Rối loạn sắc giác thư�ng gặp ở nam giới nhi�u hơn nữ. Kết quả khảo sát cho thấy bệnh gặp ở 3-5% nữ và 8-10% nam giới đến khám. Trong đó chủ yếu là rối loạn sắc giác dạng khuyết sắc, mù màu hoàn toàn rất hiếm gặp.

Test sắc giác tại Bệnh viện Mắt Quốc tế DND

�ể kiểm tra sắc giác, ngư�i bệnh sẽ được thực hiện các test mù màu. Có hai loại test mù màu:

• Test định tính: giúp phát hiện bệnh nhân có các vấn Ä‘á»� vá»� thị lá»±c màu và
• Test định lượng: giúp xác định loại mù màu, mức Ä‘á»™ mù màu của ngÆ°á»�i bệnh.

Test mù màu định tính

Test định tính mù màu được sử dụng phổ biến nhất là test thị lực màu Ishihara. Test này gồm những mẫu vẽ hình tròn, trong đó chứa nhi�u chấm nh� với kích thước, màu sắc, độ đậm nhạt khác nhau. Một số dấu chấm trong hình vẽ tạo thành hình dạng hoặc số có từ một đến hai chữ số mà ngư�i bình thư�ng có thể dễ dàng nhận ra được, trong khi ngư�i mù màu không thể nhìn ra hoặc nhìn ra thành một con số khác với ngư�i có sắc giác bình thư�ng.

�ể thực hiện test thị lực màu Ishihara, ngư�i bệnh sẽ được nhìn các mẫu vẽ trong đi�u kiện ánh sáng bình thư�ng khi đang đeo kính của chính h�. Do test Ishihara đòi h�i ngư�i tham gia phải nhận biết và xác định được các con số nên test này không phù hợp với trẻ còn quá nh�.

Test mù màu định lượng

Test mù màu định lượng được sử dụng phổ biến nhất là test màu Farnsworth-Munsell 100. Test này gồm 4 khay chứa nhi�u đĩa nh� với các màu sắc khác nhau. Mỗi khay có nhi�u đĩa với một dãy màu liên quan. Ngư�i tham gia test phải sắp xếp các đĩa màu trong khay sao cho màu sau phải gần giống với màu trước nhất, tạo thành một dãy liên tục tăng dần v� màu sắc. Thứ tự màu sắc ngư�i thực hiện sắp xếp càng giống với mẫu thì khả năng nhận biết màu sắc của ngư�i đó càng cao.

Test màu Farnsworth-Munsell 100 giúp phân tích chi tiết hơn bệnh mù màu, không những phát hiện ngư�i tham gia có bị mù màu hay không mà còn xác định được loại và mức độ nghiêm tr�ng sự rối loạn sắc giác của h�.

Test màu Farnsworth-Munsell 100 được thực hiện ở nơi có ánh sáng gần với ánh sáng tự nhiên, ngư�i bệnh đeo kính của chính h�. Các đĩa màu phải được thay thế ít nhất 2 năm/lần để tránh hiện tượng phai màu làm ảnh hưởng đến kết quả đánh giá.

Sau khi thực hiện xong, ngư�i khám sẽ ghi lại trật tự sắp xếp màu lên t� kết quả. Test được coi là không đạt kết quả nếu có 2 đư�ng cắt nhau ở giữa, yêu cầu bệnh nhân nghỉ ngơi rồi thực hiện lại. Sau khi nối các điểm với nhau, nếu xuất hiện các đư�ng song song với trục thể hiện loại mù màu cho trước (protan, deutan, tritan) thì chứng t� bệnh nhân có rối loạn sắc giác màu đ�, lục hoặc lam.

Hiện nay, các test mù màu online rất phổ biến trên mạng internet. Tuy nhiên, chất lượng hình ảnh của các test mù màu này có thể không đảm bảo. Do đó, để được đánh giá chính xác tình trạng rối loạn sắc giác, ngư�i bệnh nên đến khám mắt tại bệnh viện mắt uy tín, bởi bác sĩ chuyên khoa và làm test mù màu với dụng cụ chuyên nghiệp trong đi�u kiện ánh sáng đủ tiêu chuẩn.

[:en] [:]