KÃNH GỌNG
1. CẤU TẠO: KÃnh mắt gồm 3 phần chÃnh: gá»ng, tròng và giá đỡ.
Gá»ng là m bằng kim loại chống gỉ hoặc chất dẻo (cứng hoặc dẻo), phần cuối được uốn cong để lên và nh tai, giá đỡ có hai miếng đệm cao su, để gác lên sống mÅ©i.
Mắt kÃnh được là m bằng chất dẻo cứng, thay cho thá»§y tinh được sá» dụng trước đó.Chất dẻo có các đặc tÃnh tốt như tránh nguy hiểm do các mảnh vỡ, xác định được độ chÃnh xác hÆ¡n (cho các táºt khúc xạ), vá»›i tiêu chuẩn tốt hÆ¡n hầu hết các loại thá»§y tinh. Nhẹ hÆ¡n mắt bằng thá»§y tinh, có thể là m cho mắt kÃnh má»ng hÆ¡n tùy kÄ© thuáºt. Có nhiá»u loại plastic khác nhau. Có các loại: loại chống tia cá»±c tÃm, loại chống trầy xước và loại có cả hai đặc tÃnh trên. Mắt kÃnh được gắn và o gá»ng nhá» má»™t sợi dây cước trắng và gá»ng được xiết chặt giữ hai tròng kÃnh nhá» Ä‘inh vÃt.
Hình dạng ban đầu cá»§a kÃnh mắt được xác định đơn giản chỉ là má»™t thấu kÃnh bằng thạch anh được tìm thấy trong di chỉ khảo cổ ở Iraq. Tuy nhiên, những chiếc kÃnh mắt thá»±c sá»± được ghi nháºn đầu tiên và o năm 1021. Cuối thế kỉ 12, kÃnh đã xuất hiện ở Trung Quốc và châu Âu. Thấu kÃnh cá»§a Trung Quốc kÃch thước to hình tròn được lồng và o khung bằng mai rùa Ä‘en vá»›i chân gá»ng kÃnh bằng đồng kẹp và o búi tóc.
2. LỊCH SỬ PHÃT TRIỂN
Thá»i kì đầu kÃnh Ä‘eo mắt là loại kÃnh đơn khi dùng thì cầm trên tay. KÃnh chỉ được dùng cho những ngưá»i có địa vị trong xã há»™i chứ không nhằm mục Ä‘Ãch để tăng thị lá»±c.
Thế kỉ 13, kÃnh má»›i được dùng rá»™ng rãi ở châu Âu. Trong má»™t bức vẽ cá»§a Tommaso da Modena và o năm 1352 có mô tả Hồng y Hugh de Provence Ä‘eo kÃnh mắt. Bấy giá», thiết kế cá»§a kÃnh Ä‘eo mắt chỉ gồm 2 mắt kÃnh nối vá»›i nhau bằng má»™t gá»ng cứng đè lên đầu mÅ©i, hai bên có dây Ä‘eo và o lá»— tai.
Năm 1784, Benjamin Franklin phát minh ra loại kÃnh có 2 tiêu Ä‘iểm, mà ngà y nay được biết đến vá»›i tên gá»i kÃnh 2 tròng (bifocal). Năm 1887, kÃnh áp tròng ra Ä‘á»i.
Năm 1930, má»™t chuyên gia quang há»c ở Luân Äôn sáng chế ra hai cà ng (ngà y nay gá»i là gá»ng kÃnh) để mắt kÃnh gá và o má»™t cách chắc chắn.
Có rất nhiá»u loại kÃnh mắt: kÃnh thuốc, kÃnh râm, kÃnh bÆ¡i, kÃnh thợ hà n, kÃnh trắng không số, kÃnh thá»i trang v.v…
• KÃnh thuốc: chỉ định cho ngưá»i mắc táºt khúc xạ (Cáºn thị, Viá»…n thị, Loạn thị, Lão thị). ÄÆ¡n kÃnh phải do thầy thuốc nhãn khoa chỉ định sau khi đã tiến hà nh khám mắt toà n diện.
• KÃnh an toà n: hạn chế dị váºt, chống mảnh vỡ bay và o mắt, chắn bá»›t sáng hay bức xạ.
• KÃnh râm: giúp nhìn tốt hÆ¡n trong ánh sáng ban ngà y, bảo vệ khá»i tia UV, hoặc chỉ để che đôi mắt
• Xem ảnh 3D và 4D, thá»i trang, thẩm mÄ©,…
Thấu kÃnh chá»§ yếu được là m bằng chất liệu CR-39, ngoà i ra có thể là m bằng polycarbonate hay trivex.
• Không phù hợp với một số môn thể thao, đặc biệt là thể thao mạnh.
• Dá»… bị dÃnh hÆ¡i nước do nước nóng, thức ăn nóng, bÆ¡i, mưa, thá»i tiết thay đổi đột ngá»™t.
• Khi trầy xước thì khó khôi phục, nếu khôi phục thì mất nhiá»u thá»i gian, tiá»n, và cần đến chuyên gia (mặc dù kÃnh hầu như rất bá»n và chống xước tốt)
• Äối vá»›i loại kÃnh thá»§y tinh thì rất dá»… bị vỡ và khó bảo quản
Phát minh : KÃnh mắt xuất hiện chÃnh thức tại Trung Quốc (1270)
• Trước 1604, ngưá»i ta đã dùng kÃnh lồi lõm để chữa cáºn thị, viá»…n thị.
Các cải tiến
• B.Franklin, phát minh kÃnh 2 tròng để dùng cho cả cáºn thị và viá»…n thị (1784).
• Thấu kÃnh loạn thị phát minh do G.Airy (Anh) (1825)
• Có nhiá»u cải tiến vá» gá»ng, nhiá»u kiểu kÃnh ra Ä‘á»i.
Trong cuá»™c sống hiện tại kÃnh bảo há»™ (kÃnh an toà n) vẫn được sá» dụng rá»™ng rãi trong các ngà nh công nghiệp, hóa chất, xây dá»±ng… Bên cạnh đó nhu cầu là m đẹp và sá» dụng kÃnh râm là má»™t nhu cầu thúc đẩy sá»± sáng tạo ra những kiểu loại kÃnh thá»i trang. Äối vá»›i những ngưá»i mắt táºt khúc xạ: Mặc dù phẫu thuáºt laze và kÃnh áp tròng đã phổ biến tại Việt Nam nhưng kÃnh Ä‘eo mắt vãn vẫn không thể thiếu trong cuá»™c sống vì những lý do:
• Không có chỉ định phẫu thuáºt khúc xạ (Táºt khúc xạ chưa ổn định ở trẻ em).
• Nhiá»u ngưá»i bệnh không có Ä‘iá»u kiện kinh tế để thá»±c hiện phẫu thuáºt laze.
3. BẢO QUẢN
Má»—i loại kÃnh cÅ©ng cần có cách bảo quản riêng để tăng tuổi thá» cho kÃnh. Khi lấy và đeo kÃnh cần dùnhh cả 2 tay, sau khi dùng xong cần lau chùi cẩn tháºn và bá» và o há»™p Ä‘áºy kÃn. KÃnh dùng lâu cần lau chùi bằng dung dịch chuyên dụng. Äối vá»›i loại kÃnh tiếp xúc trá»±c tiếp vá»›i mắt như kÃnh áp tròng, cần phải nhá» mắt từ 6-8 lần trong vòng từ 10-12 tiếng để bảo vệ mắt.
KÃnh là má»™t váºt không thể thiếu trong Ä‘á»i sống hiện đại. Nếu biết cách sá» dụng và bảo quản tốt, kÃnh sẽ phát huy tối Ä‘a công dụng cá»§a mình. KÃnh mắt vừa để trang sức, vừa giúp con ngưá»i bảo vệ đôi mắt cá»§a minh. Hãy cùng biến “lăng kÃnhâ€cá»§a “cá»a sổ tâm hồn†má»—i ngưá»i cùng trở nên phong phú và hoà n thiện hÆ¡n.
Việc sá» dụng kÃnh tác động rất lá»›n đến sức khoẻ cá»§a mắt bởi váºy cần sá» dụng kÃnh đúng cách.
ïƒ Äể lá»±a chá»n 1 chiếc kÃnh phù hợp vá»›i đôi mắt, cần phải được bác sỹ khám và theo dõi tại các cÆ¡ sở chuyên khoa mắt để xác định chÃnh xác độ cáºn, loạn, trục cá»§a kÃnh. Khoảng cách đồng tá» và chất liệu mắt kÃnh cÅ©ng rất quan trá»ng cho má»™t đôi kÃnh mắt đúng số.