[:vi]
1. Äịnh nghÄ©a
Chụp cắt lớp võng mạc (Optical Coherence Tomography – OCT) là một xét nghiệm chẩn đoán hình ảnh không xâm lấn, sỠdụng sóng ánh sáng để chụp cắt lớp hình ảnh võng mạc trong mắt. Bác sĩ sẽ dựa và o kết quả chụp OCT để đánh giá chi tiết các lớp của võng mạc.
Äá»™ dà y của lá»›p thần kinh võng mạc có thể được Ä‘o dá»… dà ng nhá» và o phÆ°Æ¡ng pháp chụp OCT. Từ đó, giúp bác sÄ© nhãn khoa Ä‘Æ°a ra những hÆ°á»›ng Ä‘iá»u trị cho ngÆ°á»i bị tăng nhãn áp hay các bệnh vá» võng mạc. Các bệnh vá» võng mạc có thể là  thoái hóa Ä‘iểm và ng liên quan đến tuổi tác hay tình trạng biến chứng trên mắt ở ngÆ°á»i bệnh đái tháo Ä‘Æ°á»ng.
2. Tại sao bạn cần chụp cắt lớp võng mạc?
Bác sÄ© thÆ°á»ng yêu cầu bạn chụp cắt lá»›p võng mạc OCT để chẩn Ä‘oán hay theo dõi các bệnh liên quan đến võng mạc hoà ng Ä‘iểm nhÆ°:
- Bệnh hắc võng mạc trung tâm thanh dịch: Chụp OCT giúp bác sÄ© thấy được dịch tÃch tụ giữa lá»›p thần kinh cảm thụ và lá»›p biểu mô sắc tố của võng mạc, Ä‘o được kÃch thÆ°á»›c của khối dịch. Ngoà i ra, bác sÄ© nhãn khoa còn có thể xác định được vị trà của Ä‘iểm dò qua vị trà tổn hại hoặc bong lá»›p biểu mô sắc tố.
- Bệnh lá»— hoà ng Ä‘iểm: Xác định lá»— hoà ng Ä‘iểm và đo được kÃch thÆ°á»›c của nó. Äồng thá»i, có thể thấy được co kéo dịch kÃnh võng mạc gây ra lá»— hoà ng Ä‘iểm và chiá»u dà y võng mạc vùng xung quanh.
- Phù hoà ng Ä‘iểm: Äặc biệt là phù hoà ng Ä‘iểm dạng nang, cho phép đánh giá mức Ä‘á»™ phù hợp hoà ng Ä‘iểm thông qua chiá»u dà y của vùng hoà ng Ä‘iểm phù.
- Mà ng trÆ°á»›c võng mạc co kéo dịch kÃnh võng mạc.
- Phù võng mạc trong các bệnh khác nhau nhÆ° tắc tÄ©nh mạch trung tâm võng mạc, bệnh võng mạc đái tháo Ä‘Æ°á»ng…
- Bệnh thoái hóa hoà ng điểm tuổi già , tân mạch võng mạc, tân mạch dưới võng mạc…
Không những thế, chụp OCT còn được ứng dụng trong việc chẩn Ä‘oán và theo dõi các bệnh gai thị, đặc biệt là đánh giá mức Ä‘á»™ tổn hại gai thị trong bệnh lý glaucom. Song song đó, OCT còn cho phép lÆ°u giữ và so sánh kết quả giữa các lần thăm khám, do váºy giúp cho bác sÄ© dá»… dà ng theo dõi sá»± tiến triển của bệnh trong quá trình Ä‘iá»u trị.
HÆ¡n nữa, chụp OCT còn đánh giá được mức Ä‘á»™ teo lõm gai thị, tá»· lệ C/D theo Ä‘Æ°á»ng kÃnh dá»c, ngang, theo diện tÃch đánh giá viá»n thần kinh gai thị…
3. Quy trình chụp OCT
Bạn cần chuẩn bị gì trước khi chụp OCT?
Chụp OCT khá đơn giản và nhanh chóng, bạn không cần chuẩn bị gì đặc biệt. Bác sĩ sẽ hướng dẫn bạn các bước tiến hà nh trong quá trình chụp OCT.
Bác sĩ nhãn khoa có thể cho bạn sỠdụng một loại thuốc nhỠmắt đặc biệt, giúp đồng tỠmở rộng khiến quá trình kiểm tra võng mạc dễ dà ng hơn.
Quy trình chụp OCT được thực hiện như thế nà o?
Äầu tiên, bạn sẽ đặt cằm lên vị trà của thiết bị y tế chuyên dụng và nhìn thẳng và o ống kÃnh. Äừng quá lo lắng, sẽ không có thứ gì chạm và o mắt bạn. Quá trình chụp OCT chỉ mất khoảng và i phút cho má»—i mắt.
Ngoà i ra, bạn còn phải trải qua giai Ä‘oạn kiểm tra thị lá»±c bằng cách Ä‘á»c và o bảng chữ cái chuyên dùng. Tổng thá»i gian cho má»™t quá trình kiểm tra và chụp OCT thÆ°á»ng mất tầm 45 phút.
Sau khi chụp OCT, bạn có thể gặp tác dụng phụ gì?
Äồng tá» mắt có thể vẫn còn giãn do tác dụng của thuốc nhá» mắt, bạn có khả năng bị nhạy cảm vá»›i ánh sáng trong vòng và i giá» sau khi chụp OCT.
4. Lưu ý khi chụp OCT
Má»™t số trÆ°á»ng hợp không thể chụp OCT
Bởi vì nguyên tắc của OCT là sỠdụng sóng ánh sáng nên nếu mắt bạn mắc phải những tình trạng gây cản trở ánh sáng đi qua mắt sẽ không tiến hà nh chụp OCT được. Chẳng hạn như:
- Äồng tá» co nhá» dÆ°á»›i 3 mm
- Äục môi trÆ°á»ng trong suốt của mắt nhÆ°: sẹo giác mạc, thủy dịch vẩn đục, đục thủy tinh thể, đục dịch kÃnh, xuất huyết dịch kÃnh…
- Trẻ em hoặc bệnh nhân quá già yếu không phối hợp trong quá trình thăm khám
- NgÆ°á»i bệnh không định thị được do thị lá»±c kém.
5. Kết quả chụp OCT
Kết quả chụp OCT của bạn có ý nghĩa gì?
Sau khi chụp OCT, hình ảnh võng mạc của bạn sẽ được bác sÄ© nhãn khoa đánh giá và đưa ra kết luáºn cuối cùng. Nếu kết quả chÆ°a rõ rà ng, bạn có thể được yêu cầu thá»±c hiện thêm má»™t và i xét nghiệm để xác định được nguyên nhân gây ra tình trạng bệnh chÃnh xác, từ đó có biện pháp Ä‘iá»u trị hiệu quả.
[:en]
Optical coherence tomography (OCT) is a non-invasive imaging test. OCT uses light waves to take cross-section pictures of your retina. With OCT, your ophthalmologist can see each of the retina’s distinctive layers. This allows your ophthalmologist to map and measure their thickness. These measurements help with diagnosis. They also provide treatment guidance for glaucoma and diseases of the retina. These retinal diseases include age-related macular degeneration (AMD) and diabetic eye disease.
[:]
