[:vi]
Viêm mà ng bồ đà o là bệnh khá phổ biến, có căn nguyên phức tạp, thưá»ng gây ra những tổn thương nặng ná», nhiá»u biến chứng. Bệnh viêm mà ng bồ đà o có thể dẫn đến mù lòa nếu không được Ä‘iá»u trị kịp thá»i.
Nguyên nhân và triệu chứng viêm mà ng bồ đà o
Một số nguyên nhân phổ biến dẫn đến viêm mà ng bồ đà o như sau:
- Do viêm nhiá»…m: Viêm nhiá»…m có thể do vi khuẩn, virus, nấm hay ký sinh trùng, nhiá»…m trùng sau phẫu tháºt nhãn khoa
- Do nhiễm độc: từ thức ăn, hóa chất…
- Do bệnh tự miễn
- Do chấn thương và o mắt
- Thứ phát từ các bệnh toà n thân: Bệnh da liễu, bệnh nhiễm trùng huyết, bệnh viêm khớp liên quan đến cột sống, viêm khớp thiếu niên vô căn…
- Viêm mà ng bồ đà o chưa rõ nguyên nhân.
Viêm mà ng bồ đà o trước có xu hướng có biểu hiện triệu chứng rõ nhất (đặc biệt ở giai Ä‘oạn cấp tÃnh), thưá»ng biểu hiện bằng:
- Äau (Ä‘au mắt)
- Äá» mắt
- Sợ ánh sáng
- Giảm thị lá»±c (ở nhiá»u mức độ)

Mắt đỠcó thể là triệu chứng của viêm mà ng bồ đà o
Viêm mà ng bồ đà o mạn tÃnh có thể Ãt có các triệu chứng rầm rá»™ hÆ¡n và biểu hiện kÃch ứng hoặc giảm thị lá»±c.
Viêm mà ng bồ đà o trung gian thưá»ng không Ä‘au, có dấu hiệu thấy hiện tượng ruồi bay và giảm thị lá»±c.
Các biến chứng viêm mà ng bồ đà o
Viêm mà ng bồ đà o sau có thể gây ra các triệu chứng khác nhau nhưng phổ biến nhất là vẩn đục dịch kÃnh và thị lá»±c giảm như trong viêm mà ng bồ đà o trung gian.
1. Tăng nhãn áp
- Tăng nhãn áp laÌ€ biêÌn chưÌng khaÌ phổ biêÌn của viêm MBÄ trươÌc
- Tăng nhãn áp trong viêm môÌng măÌt thể mi hoaÌ£t tiÌnh do nghẽn đồng tử, nghẽn goÌc tiền phoÌ€ng bởi xuât tiêÌt. Äiều triÌ£ bằng thuôÌc dãn đồng tử, chôÌng viêm tiÌch cực, caÌc thuôÌc haÌ£ nhãn áp , nhãn áp coÌ thể Ä‘iều chỉnh. NêÌu nhãn áp không Ä‘iều chỉnh, duÌ€ viêm MBÄ chưa ổn Ä‘iÌ£nh cũng cần phẫu thuật lỗ doÌ€ coÌ căÌt môÌng măÌt rộng, kêÌt hợp vÆ¡Ìi chôÌng viêm maÌ£nh, viÌ€ nêÌu tăng nhãn áp keÌo daÌ€i sẽ gây tổn haÌ£i chưÌc năng thiÌ£ giaÌc không hồi phuÌ£c.
-  Tăng nhãn áp trong viêm MBÄ cũ do diÌnh goÌc tiền phoÌ€ng hoặc do diÌnh biÌt đồng tử laÌ€m thủy diÌ£ch Ä‘oÌ£ng ở hậu phoÌ€ng sau môÌng măÌt, đẩy môÌng măÌt phồng ra trươÌc hiÌ€nh thaÌ€nh “nuÌm caÌ€ chuaâ€. Äiều triÌ£ bằng phẫu thuật lỗ doÌ€, căÌt môÌng măÌt rộng.
- Tăng nhãn áp coÌ khi laÌ€ hậu quả của Ä‘iều triÌ£ viêm MBÄ bằng cortisteroid. nhãn áp coÌ thể Ä‘iều chỉnh khi giảm liều cortisteroid vaÌ€ duÌ€ng caÌc thuôÌc haÌ£ nhãn áp như thuôÌc ưÌc chÃªÌ men anhydrase carbonic (acetazolamid), thuôÌc phong bÃªÌ beta. NêÌu tăng nhãn áp gây tổn haÌ£i chưÌc năng thiÌ£ giaÌc nhiều, cần phẫu thuật lỗ doÌ€.
- Những viêm MBÄ nặng, mãn tiÌnh, taÌi phaÌt nhiều lần coÌ thể coÌ tân maÌ£ch ở môÌng măÌt, ở goÌc tiền phoÌ€ng gây glocom tân maÌ£ch. Äiều triÌ£ bằng phẫu thuật lỗ doÌ€, hoặc laÌ£nh đông thể mi hay quang đông thể mi kêÌt hợp vÆ¡Ìi thuôÌc haÌ£ nhãn áp thường coÌ kêÌt quả.

2. ÄuÌ£c thể thủy tinh
- Gặp ở thể mãn tiÌnh hoặc taÌi phaÌt laÌ€ biêÌn chưÌng chiÌnh của quaÌ triÌ€nh viêm hoặc duÌ€ng cortisteroid.
- Cần phẫu thuật lâÌy thể thủy tinh khi viêm MBÄ thật ổn Ä‘iÌ£nh vaÌ€ thể thủy tinh Ä‘uÌ£c nhiều, caÌc xeÌt nghiệm siêu âm, Ä‘iện võng maÌ£c Ä‘aÌnh giaÌ tổn thương diÌ£ch kiÌnh võng maÌ£c cho pheÌp tiên lượng thiÌ£ lực cải thiện sau mổ lâÌy thể thủy tinh coÌ thể lâÌy thể thủy tinh ngoaÌ€i bao hoặc phaco.
- Mổ lấy thể thủy tinh coÌ thể kêÌt hợp căÌt diÌ£ch kiÌnh pars plana nêÌu diÌ£ch kiÌnh Ä‘uÌ£c nhiều.
- Khi mổ coÌ khoÌ khăn, đồng tử co diÌnh dễ viêm MBÄ hậu phẫu, cần chôÌng viêm tiÌch cực bằng cortisteroid hoặc thuôÌc ưÌc chÃªÌ miễn diÌ£ch khaÌc….
- Trong những viêm MBÄ câÌp nặng, coÌ khi thể thủy tinh Ä‘uÌ£c trương phồng, cần phẫu thuật lâÌy thể thủy tinh sÆ¡Ìm ngay cả khi viêm MBÄ chưa ổn Ä‘iÌ£nh vaÌ€ kêÌt hợp Ä‘iều triÌ£ chôÌng viêm maÌ£nh.

Äục thuá»· tinh thể là 1 trong những biến chứng cá»§a viêm mà ng bồ đà o
3. Phù hoàng điểm dạng nang
- LaÌ€m giảm thiÌ£ lực, Ä‘iều triÌ£ bằng cortisteroid vaÌ€ thuôÌc chôÌng viêm không cortisteroid.
4.Teo nhãn cầu
- Do thể mi giảm tiêÌt thủy diÌ£ch vĩnh viễn dẫn đêÌn teo nhãn cầu
5.Tổ chưÌc hoÌa diÌ£ch kiÌnh
- DiÌ£ch kÃnh Ä‘uÌ£c nhiều tổ chưÌc hoÌa gây giảm thiÌ£ lực. NêÌu chưÌc năng võng maÌ£c coÌ€n tôÌt, phẫu thuật căÌt diÌ£ch kinh qua pars plana coÌ thể cải thiên thiÌ£ lực vaÌ€ traÌnh được biêÌn chưÌng bong võng maÌ£c do xÆ¡ diÌ£ch kiÌnh co keÌo. CăÌt diÌ£ch kiÌnh không ngăn được viêm MBÄ taÌi phaÌt.
6. Bong võng mạc
- Do sÆ¡ diÌ£ch kiÌnh co keÌo coÌ khi raÌch võng maÌ£c. Phẫu thuật căÌt diÌ£ch kiÌnh qua pars plana kêÌt hợp mổ bong võng maÌ£c laÌ€ một phẫu thuật phưÌc taÌ£p nhiều khi khoÌ kêÌt quả.
- Trong những viêm MBÄ sau coÌ bong võng maÌ£c do diÌ£ch rỉ viêm (bong võng maÌ£c nội khoa hay gặp trong hội chưÌng Harada), Ä‘iều triÌ£ chôÌng viêm tiÌch cực, khi viêm giảm, bong võng maÌ£c cũng xeÌ£p dần.
7. CaÌc biêÌn chưÌng khaÌc
- MaÌ€ng trươÌc võng maÌ£c: phẫu thuật boÌc maÌ€ng trươÌc võng maÌ£c
- Tân maÌ£ch dươÌi võng maÌ£c, tân maÌ£ch Ä‘ĩa thiÌ£.
[:en]
1. Tăng nhãn áp
- Tăng nhãn áp laÌ€ biêÌn chưÌng khaÌ phổ biêÌn của viêm MBÄ trươÌc
- Tăng nhãn áp trong viêm môÌng măÌt thể mi hoaÌ£t tiÌnh do nghẽn đồng tử, nghẽn goÌc tiền phoÌ€ng bởi xuât tiêÌt. Äiều triÌ£ bằng thuôÌc dãn đồng tử, chôÌng viêm tiÌch cực, caÌc thuôÌc haÌ£ nhãn áp , nhãn áp coÌ thể Ä‘iều chỉnh. NêÌu nhãn áp không Ä‘iều chỉnh, duÌ€ viêm MBÄ chưa ổn Ä‘iÌ£nh cũng cần phẫu thuật lỗ doÌ€ coÌ căÌt môÌng măÌt rộng, kêÌt hợp vÆ¡Ìi chôÌng viêm maÌ£nh, viÌ€ nêÌu tăng nhãn áp keÌo daÌ€i sẽ gây tổn haÌ£i chưÌc năng thiÌ£ giaÌc không hồi phuÌ£c.
-  Tăng nhãn áp trong viêm MBÄ cũ do diÌnh goÌc tiền phoÌ€ng hoặc do diÌnh biÌt đồng tử laÌ€m thủy diÌ£ch Ä‘oÌ£ng ở hậu phoÌ€ng sau môÌng măÌt, đẩy môÌng măÌt phồng ra trươÌc hiÌ€nh thaÌ€nh “nuÌm caÌ€ chuaâ€. Äiều triÌ£ bằng phẫu thuật lỗ doÌ€, căÌt môÌng măÌt rộng.
- Tăng nhãn áp coÌ khi laÌ€ hậu quả của Ä‘iều triÌ£ viêm MBÄ bằng cortisteroid. nhãn áp coÌ thể Ä‘iều chỉnh khi giảm liều cortisteroid vaÌ€ duÌ€ng caÌc thuôÌc haÌ£ nhãn áp như thuôÌc ưÌc chÃªÌ men anhydrase carbonic (acetazolamid), thuôÌc phong bÃªÌ beta. NêÌu tăng nhãn áp gây tổn haÌ£i chưÌc năng thiÌ£ giaÌc nhiều, cần phẫu thuật lỗ doÌ€.
- Những viêm MBÄ nặng, mãn tiÌnh, taÌi phaÌt nhiều lần coÌ thể coÌ tân maÌ£ch ở môÌng măÌt, ở goÌc tiền phoÌ€ng gây glocom tân maÌ£ch. Äiều triÌ£ bằng phẫu thuật lỗ doÌ€, hoặc laÌ£nh đông thể mi hay quang đông thể mi kêÌt hợp vÆ¡Ìi thuôÌc haÌ£ nhãn áp thường coÌ kêÌt quả.

2. ÄuÌ£c thể thủy tinh
- Gặp ở thể mãn tiÌnh hoặc taÌi phaÌt laÌ€ biêÌn chưÌng chiÌnh của quaÌ triÌ€nh viêm hoặc duÌ€ng cortisteroid.
- Cần phẫu thuật lâÌy thể thủy tinh khi viêm MBÄ thật ổn Ä‘iÌ£nh vaÌ€ thể thủy tinh Ä‘uÌ£c nhiều, caÌc xeÌt nghiệm siêu âm, Ä‘iện võng maÌ£c Ä‘aÌnh giaÌ tổn thương diÌ£ch kiÌnh võng maÌ£c cho pheÌp tiên lượng thiÌ£ lực cải thiện sau mổ lâÌy thể thủy tinh coÌ thể lâÌy thể thủy tinh ngoaÌ€i bao hoặc phaco.
- Mổ lấy thể thủy tinh coÌ thể kêÌt hợp căÌt diÌ£ch kiÌnh pars plana nêÌu diÌ£ch kiÌnh Ä‘uÌ£c nhiều.
- Khi mổ coÌ khoÌ khăn, đồng tử co diÌnh dễ viêm MBÄ hậu phẫu, cần chôÌng viêm tiÌch cực bằng cortisteroid hoặc thuôÌc ưÌc chÃªÌ miễn diÌ£ch khaÌc….
- Trong những viêm MBÄ câÌp nặng, coÌ khi thể thủy tinh Ä‘uÌ£c trương phồng, cần phẫu thuật lâÌy thể thủy tinh sÆ¡Ìm ngay cả khi viêm MBÄ chưa ổn Ä‘iÌ£nh vaÌ€ kêÌt hợp Ä‘iều triÌ£ chôÌng viêm maÌ£nh.
3. Phù hoàng điểm dạng nang
- LaÌ€m giảm thiÌ£ lực, Ä‘iều triÌ£ bằng cortisteroid vaÌ€ thuôÌc chôÌng viêm không cortisteroid.
4.Teo nhãn cầu
- Do thể mi giảm tiêÌt thủy diÌ£ch vĩnh viễn dẫn đêÌn teo nhãn cầu
5.Tổ chưÌc hoÌa diÌ£ch kiÌnh
- DiÌ£ch kÃnh Ä‘uÌ£c nhiều tổ chưÌc hoÌa gây giảm thiÌ£ lực. NêÌu chưÌc năng võng maÌ£c coÌ€n tôÌt, phẫu thuật căÌt diÌ£ch kinh qua pars plana coÌ thể cải thiên thiÌ£ lực vaÌ€ traÌnh được biêÌn chưÌng bong võng maÌ£c do xÆ¡ diÌ£ch kiÌnh co keÌo. CăÌt diÌ£ch kiÌnh không ngăn được viêm MBÄ taÌi phaÌt.
6. Bong võng mạc
- Do sÆ¡ diÌ£ch kiÌnh co keÌo coÌ khi raÌch võng maÌ£c. Phẫu thuật căÌt diÌ£ch kiÌnh qua pars plana kêÌt hợp mổ bong võng maÌ£c laÌ€ một phẫu thuật phưÌc taÌ£p nhiều khi khoÌ kêÌt quả.
- Trong những viêm MBÄ sau coÌ bong võng maÌ£c do diÌ£ch rỉ viêm (bong võng maÌ£c nội khoa hay gặp trong hội chưÌng Harada), Ä‘iều triÌ£ chôÌng viêm tiÌch cực, khi viêm giảm, bong võng maÌ£c cũng xeÌ£p dần.
7. CaÌc biêÌn chưÌng khaÌc
- MaÌ€ng trươÌc võng maÌ£c: phẫu thuật boÌc maÌ€ng trươÌc võng maÌ£c
- Tân maÌ£ch dươÌi võng maÌ£c, tân maÌ£ch Ä‘ĩa thiÌ£.
[:]