�i�u trị Bệnh lý Glôcôm

[:vi]

Bệnh Glocom hay còn g�i là bệnh cư�m nước, thiên đầu thống hoặc tăng nhãn áp là một trong những nguyên nhân chủ yếu gây mù lòa vĩnh viễn trên thế giới trong đó có Việt Nam.

Bệnh Glocom là gì?

Glocom là một nhóm các rối loạn v� mắt được đặc trưng bởi tổn thương dây thần kinh thị giác tiến triển, trong đó một phần quan tr�ng là sự gia tăng tương đối áp lực nội nhãn (IOP) có thể dẫn đến mất thị lực không thể phục hồi.

Glocom được chia làm 2 loại chính là:

• Glocom nguyên phát
  Glocom góc đóng nguyên phát (thư�ng gặp ở Việt Nam).
  Glocom góc mở nguyên phát.
• Glocom thứ phát thÆ°á»�ng xuất hiện sau những rối loạn tại mắt và toàn thân, nhÆ° glocom do chấn thÆ°Æ¡ng, đục thể thủy tinh, viêm màng bồ đào,…

Nguyên nhân gây bệnh Glocom

• Do tuổi tác cao (từ 40 tuổi trở lên)
• Do có tiá»�n sá»­ các bệnh lý vá»� mắt nhÆ°: biến chứng tiểu Ä‘Æ°á»�ng, viêm nhiá»…m ở mắt nhÆ° viêm màng bồ đào,..
• Do yếu tố di truyá»�n trong gia đình
• Do có tiá»�n sá»­ chấn thÆ°Æ¡ng mắt
• Biến chứng sau phẫu thuật
• Do tác dụng phụ của việc thÆ°á»�ng xuyên dùng các thuốc corticosteroids

�ối tượng dễ mắc Glocom

• NgÆ°á»�i có Ä‘á»™ tuổi ngoài 40
• Trong gia đình có ngÆ°á»�i mắc bệnh Glocom
• NgÆ°á»�i mắc tật khúc xạ trên 4 diop, lão thị sá»›m, tăng số kính lão nhanh
• NgÆ°á»�i mắc các bệnh nhÆ° cao huyết áp, tụt huyết áp vá»� đêm, có thắt mạc trong bệnh lý mạch vành, há»™i chứng Raynaud, rối loạn tuần hoàn não, Ä‘au ná»­a đầu, tăng mỡ máu, bệnh đái tháo Ä‘Æ°á»�ng, bệnh lý tuyến giáp

Phương pháp đi�u trị Glocom

Bệnh Glocom có nhi�u thể bệnh và nhi�u nguyên nhân khác nhau, do vậy triệu chứng biểu hiện cũng khác nhau tùy thể loại bệnh.

Glocom góc đóng cơn cấp

Ä�iá»�u trị ná»™i khoa – sá»­ dụng thuốc
Tuy nhiên, mục đích đi�u trị Glocom là làm chậm hoặc dừng quá trình tiến triển của bệnh đem lại chất lượng cuộc sống tốt nhất cho bệnh nhân.
Glocom góc đóng đơn cấp là một cấp cứu nhãn khoa, việc đi�u trị phải tiến hành ngay tại th�i điểm phát hiện, tích cực để hạ nhãn áp, giảm đau cho bệnh nhân:

• Tại mắt: Tra pilocarpin 1% – 2% 1h/lần, duy trì đến khi nhãn áp hạ thì tra 3 – 4 lần/ngày.
• Acetazolamid 0,25 g, uống 2 – 4 viên trong 24h.
• Nếu bệnh nhân nôn nhiá»�u không uống được thì tiêm tÄ©nh mạch Diamox 500 mg x 1 ống.

Sử dụng thuốc đi�u trị Glocom

Lưu ý các thuốc trên phải được bác sĩ chỉ định và theo dõi sát sao việc sử dụng thuốc của bệnh nhân. Phương pháp này chỉ giải quyết tình trạng cấp cứu nhãn khoa nhằm bảo tồn được thị lực cho bệnh nhân. Tuy nhiên, với Glocom góc đóng thư�ng cần tới đi�u trị phẫu thuật. Phương pháp phẫu thuật được lựa ch�n phải phù hợp với mức độ và giai đoạn của tình trạng bệnh.

Ä�iá»�u trị ngoại khoa – phẫu thuật
Hiện nay, 3 phương pháp mổ glocom đang được sử dụng phổ biến. Mỗi phương pháp có ưu nhược điểm nhất định.

• Mổ Glocom bằng phÆ°Æ¡ng pháp cắt bè củng giác mạc: Ä�ối vá»›i phÆ°Æ¡ng pháp này bác sÄ© sẽ tiến hành cắt bá»� má»™t phần bè củng giác mạc và mống mắt tạo Ä‘Æ°á»�ng thoát cho thủy dịch, làm ổn định áp suất trong mắt.
• Mổ glocom bằng phÆ°Æ¡ng pháp cấy ghép ống thoát thủy dịch: Sá»­ dụng má»™t chiếc ống có chiá»�u dài khoảng 1.3 cm từ chất liệu silicon làm ống thoát thủy dịch ghép vào mắt bệnh nhân. PhÆ°Æ¡ng pháp này có má»™t số hạn chế, nhÆ° sau mổ bệnh nhân khá khó chịu do phải băng mắt, và thá»�i gian theo dõi cần tá»›i vài tuần.
• Mổ glocom bằng laser: Ä�ây là phÆ°Æ¡ng pháp không cần sá»­ dụng dao kéo, bác sÄ© sá»­ dụng tia laser chiếu vào khu vá»±c bè giác mạc – khu vá»±c thoát thủy dịch, tạo ra khoảng 100 lá»— nhá»� nhằm thoát thủy dịch của mắt. Toàn bá»™ quá trình rất nhanh chóng (chỉ mất 15 – 20 phút), Ä‘em lại hiệu quả cao, ít biến chứng. Mổ glocom bằng laser là bÆ°á»›c tiến lá»›n của y há»�c hiện đại, Ä‘ang được áp dụng rất phổ biến. Sau khi mổ glocom bằng laser, trong khoảng 2 – 5 năm tiếp theo ngÆ°á»�i bệnh cần được theo dõi, Ä‘á»� phòng trÆ°á»�ng hợp bệnh tái phát.

Glocom góc mở

�i�u trị với mục đích là hạ nhãn áp xuống dưới mức gây tổn hại cho thị thần kinh và chức năng thị giác Phương pháp đi�u trị phải an toàn nhất, ít ảnh hưởng nhất đến cuộc sống của bệnh nhân. Các thuốc tra tại chỗ đi�u trị glocom góc mở có khá nhi�u, như: nhóm huỷ beta-adrenergic, nhóm cư�ng adrenergic, nhóm cư�ng cholinergic, nhóm prostaglandin.

Bác sĩ sẽ chỉ định thuốc phù hợp, tuy nhiên bệnh nhân phải tuân thủ nghiêm ngặt liệu trình đi�u trị trong suốt cuộc đ�i dưới sự theo dõi định kỳ của bác sĩ. Nếu đi�u trị nội khoa không mang lại kết quả, bệnh nhân sẽ cần đến các phương pháp phẫu thuật.

Mục đích Ä‘iá»�u trị glocom là nhằm ngăn chặn bệnh không tiếp tục tiến triển gây tổn thÆ°Æ¡ng thần kinh thị giác. Bệnh nhân sau khi phẫu thuật nên Ä‘i kiểm tra mắt, theo dõi nhãn áp 3 tháng/lần trong năm đầu tiên, sau đó định kỳ 6 – 12 tháng/lần.

Vá»›i bệnh nhân Ä‘iá»�u trị glocom góc mở bằng thuốc tra tại mắt, phải khám và tiến hành theo dõi nhãn áp 2 tháng/lần, kiểm tra thị trÆ°á»�ng và soi đáy mắt 3 – 6 tháng/lần. Theo dõi Ä‘iá»�u trị là yếu tố quan trá»�ng ảnh hưởng rất lá»›n đến kết quả cuối cùng.

Tiến triển và biến chứng

Tùy vào tình trạng và giai đoạn lúc ngư�i bệnh tới thăm khám.

• Nếu không được Ä‘iá»�u trị kịp thá»�i, các tổn thÆ°Æ¡ng Ä‘Ä©a thị và thị trÆ°á»�ng ngày càng nặng hÆ¡n dẫn đến mù lòa không có khả năng hồi phục.
• Nếu được phát hiện sá»›m và Ä‘iá»�u trị sá»›m, đúng phác đồ và theo dõi thÆ°á»�ng xuyên, bệnh nhân có thể tránh được nguy cÆ¡ mù lòa.
  �i�u trị bệnh glocom đòi h�i một quá trình lâu dài và kiên trì, ngư�i bệnh cần tuân thủ phác đồ đi�u trị được chỉ định để có thể kiểm soát diễn biến bệnh và tránh những biến chứng nguy hiểm đáng tiếc có thể xảy ra.

Glocom cần được phát hiện sớm và đi�u trị kịp th�i

Phòng tránh bệnh Glocom

Hiện nay chưa có phương pháp nào có thể phòng tránh được bệnh Glocom. Bởi vậy, những đối tượng có nguy cơ mắc bệnh, cần thư�ng xuyên thăm khám mắt định kỳ. �ặc biệt là đối tượng trên 40 tuổi (có nguy cơ mắc bệnh cao nhất) nên đi khám mắt 1 năm 1 lần, ngư�i đang mắc bệnh Glocom cần thăm khám 6 tháng 1 lần.

[:en]

Ä�iá»�u trị Bệnh lý Glôcôm Ä�iá»�u trị Glôcôm đã có nhiá»�u tiến bá»™ trong những năm gần đây. Những loại thuốc má»›i đã ra Ä‘á»�i, những phÆ°Æ¡ng pháp phẫu thuật má»›i được Ä‘á»� xuất đã làm cải thiện đáng kể tiên lượng vá»� chức năng thị giác nhá»� vào sá»± phát triển của kỹ thuật, nhiá»�u phÆ°Æ¡ng tiện chẩn Ä‘oán tiến tiến đã được áp dụng, nhá»� đó chúng ta có thể chẩn Ä‘oán sá»›m những tổn thÆ°Æ¡ng mà chỉ dá»±a vào chẩn Ä‘oán lâm sàng không thể phát hiện ra được. Ä�iá»�u trị và theo dõi chặt chẽ lâu dài bệnh nhân Glôcôm sẽ hạn chế tối Ä‘a tá»· lệ mù lòa, giảm nhẹ gánh nặng cho gia đình và xã há»™i. Hiện nay tại bệnh viện mắt Quốc Tế – DND quản lý, theo dõi, đánh giá kết quả Ä‘iá»�u trị Glôcôm qua hệ thống Forum của bệnh viện.

[:]