[:vi]
Mắt là bộ phần nhạy cảm, dễ bị tổn thương do các va chạm và cả do dùng sai thuốc, đặc biệt là khi lạm dụng thuốc chứa thà nh phần corticoid kéo dà i.
Thuốc Corticoid là gì?
Corticoid (tên đầy đủ là glucocorticoid) là má»™t loại thuốc kháng viêm được chỉ định trong nhiá»u bệnh lý khác nhau. Corticoid dùng trong Ä‘iá»u trị có tác dụng tương tá»± như hormone được sản xuất bởi tuyến thượng tháºn (hai tuyến nhá» nằm phÃa trên tháºn).
Corticoid là má»™t ná»™i tiết tố hai tuyến thượng tháºn bà i tiết và o bên trong máu. Corticoid có tác dụng chống viêm, chống dị ứng, ức chế miá»…n dịch và điá»u trị thay thế. Tuy nhiên, khi sá» dụng corticoid cần đỠphòng các tác dụng phụ cá»§a thuốc như: tăng nhãn áp, huyết áp cao, phù chân,…
Trên thị trưá»ng, thuốc có chứa thà nh phần Corticoid được sản xuất dưới nhiá»u dạng như: viên nén, xịt, gel mỡ, nước,…

Lạm dụng thuốc nhỠmắt có thà nh phần chứa corticoid sẽ gây nguy hiểm cho mắt
Trưá»ng hợp sá» dụng thuốc nhá» mắt chứa thà nh phần Corticoid
Corticoid được dùng trong Ä‘iá»u trị các bệnh: Viêm mống mắt thể mi, viêm mà ng bồ đà o, viêm kết mạc, viêm giác mạc, viêm kết mạc dị ứng theo mùa…
Các trưá»ng hợp viêm loét giác mạc được khuyến cáo không nên dùng thuốc nhá» mắt có chứa corticoid vì hoạt chất nà y gây giảm miá»…n dịch tại chá»—, là m cháºm quá trình liá»n sẹo.
Tác dụng phụ của thuốc nhỠmắt Corticoid
Hiện nay, các loại thuốc nhá» mắt có chứa thà nh phần Corticoid được bán phổ biến trên thị trưá»ng mà ngưá»i bệnh có thể mua dá»… dà ng. Nếu lạm dụng thuốc, sá» dụng kéo dà i, thuốc corticoid có thể gây ra má»™t số tác dụng phụ và biến chứng nguy hiểm gây ảnh hưởng trá»±c tiếp tá»›i mắt.
Tăng nhãn áp (Glocom)
Các yếu tố rá»§i ro là m tăng nguy cÆ¡ tăng nhãn áp do corticoid bao gồm: Bệnh tăng nhãn áp góc mở nguyên phát đã có từ trước, tiá»n sá» tăng áp lá»±c ná»™i nhãn đã sá» dụng steroid, bệnh đái tháo đưá»ng type1 hoặc ở ngưá»i cao tuổi.
Gây má»ng giác mạc
Dùng corticoid kéo dà i gây ra má»ng giác mạc. Trong má»™t số bệnh lý, ngưá»i bệnh không biết mình bị rách hoặc loét giác mạc mà tá»± ý dùng thuốc nhá» mắt chứa thà nh phần corticoid sẽ là m vết loét rá»™ng ra, lâu liá»n sẹo và có thể dẫn đến thá»§ng giác mạc gây mù
Äục thá»§y tinh thể
Tác dụng phụ khi dùng Corticoid thưá»ng xuất hiện sau và i tuần vá»›i loại corticoid mạnh và sau và i tháng vá»›i loại corticoid vá»›i loại nhẹ. Dexamethasone gây đục thể thá»§y tinh cá»±c sau, khó nhìn ban ngà y rồi đục lan ra vá» và nhân thể thá»§y tinh, gây mù loà nếu không tiến hà nh phẫu thuáºt thay thể thá»§y tinh.

Lạm dụng thuốc chứa corticoid có thể là m đục thuỷ tinh thể
Biểu hiện cá»§a bệnh vá» mắt do đục thá»§y tinh thể thưá»ng không có triệu chứng rõ rà ng như không Ä‘au nhức, không đỠmắt, nên ngưá»i bệnh thưá»ng đến khám muá»™n khi bệnh đã chuyển sang giai Ä‘oạn nặng. Khi bị đục thá»§y tinh thể nặng, bệnh nhân bắt buá»™c phải phẫu thuáºt thay thá»§y tinh thể để cải thiện tầm nhìn.
Gây bá»™i nhiá»…m, loét giác mạc do virus, nấm, cháºm là nh vết thương
Hoạt chất corticoid có tác dụng không chỉ là m kìm hãm các phản ứng viêm mà còn ức chế cả sức chống đỡ cá»§a cÆ¡ thể đối vá»›i các tình trạng nhiá»…m trùng. Vì váºy, là m cháºm quá trình liá»n sẹo nên vi khuẩn, virus hay nấm thưá»ng lá»t qua các hà ng rà o bảo vệ tại mắt gây bệnh cho giác mạc, tháºm chà trong môi trưá»ng ná»™i nhãn.
SỠdụng thuốc Corticoid an toà n
- Khi gặp các vấn đỠvá» mắt cần đến ngay các cÆ¡ sở chuyên khoa mắt uy tÃn, tuyệt đối không sá» dụng thuốc nhá» mắt chứa Corticoid bừa bãi.
- Luôn kiểm tra hạn sỠdụng của thuốc trước khi sỠdụng, không dùng thuốc đã hết hạn.
- Vệ sinh tay sạch sẽ trước khi nhỠmắt và không để đầu lỠthuốc chạm và o mắt.
- Dùng thuốc đúng liá»u lượng (nếu cần sá» dụng nhiá»u hÆ¡n 1 loại thuốc nhá» mắt, cần đợi Ãt nhất 5-10 phút trước khi nhá» loại thuốc tiếp theo).
[:]