Botox

[:vi]

Tiêm Botulinum A

Botulinum A là một protein độc tố thần kinh Clostridium botulium type A, có tác dụng phong bế dẫn truy�n thần kinh-cơ bằng cách gắn vào các thụ thể ở tận cùng dây thần kinh vận động và ức chế sự phóng thích acetylcholine.

Hiện nay có hai biệt dược Botox và Dysport thư�ng được sử dụng. Botulinum A được áp dụng trong đi�u trị các rối loạn vận động cơ như co thắt các cơ mặt và mi mắt, xóa vết nhăn và lác liệt.

Chống chỉ định tiêm Botox

– Những ngÆ°á»�i quá mẫn đã biết vá»›i bất kỳ thành phần nào của thuốc

– Những bệnh nhân bị nhược cÆ¡ nặng

– Có nhiá»…m khuẩn ở chá»— định tiêm

Chỉ định tiêm Botox

1. �i�u trị co quắp mi:

Tiêm botox đi�u trị co quắp mi, liên quan với loạn trương lực cơ: co quắp mi vô căn lành tính, co giật cơ nửa mặt hoặc rối loạn dây thần kinh số VII ở bệnh nhân 12 tuổi trở lên.

• Sá»­ dụng bÆ¡m kim tiêm 1ml
• Liá»�u khởi đầu là 1,25 -2,5 U ( trong 0,05 – 0,1 ml) ở má»—i chá»— tiêm. Tiêm vào cÆ¡ vòng mi giữa và bên của mi trên, cÆ¡ vòng mi bên của mi dÆ°á»›i.
• Tác dụng ban đầu trong vòng 3 ngày và đạt tối Ä‘a sau 1-2 tuần. Má»—i đợt Ä‘iá»�u trị kéo dài 3 tháng sau đó có thể lặp lại liệu pháp không thá»�i hạn
• Ä�ợt Ä‘iá»�u trị lặp lại có thể tăng liá»�u lên gấp 2 lần nếu đợt đầu không đủ liá»�u (nếu tác dụng kéo dài không được quá 2 tháng)
• Liá»�u khởi đầu không được vượt quá 25U cho má»—i mắt
• Tổng liá»�u không được vượt quá 100U trong má»™t đợt Ä‘iá»�u trị kéo dài 12 tuần

2. �i�u trị lác mắt cho bệnh nhân trên 12 tuổi: áp dụng cho cả lác bình thư�ng và lác liệt

• Lác liệt dây VI (lác trong) hay được áp dụng: tiêm vào cÆ¡ trá»±c trong để giảm Ä‘á»™ co cứng
• Liệt dây III, IV
• Liá»�u tiêm: tiêm vào cÆ¡ thẳng trong trong lác liệt cÆ¡ trá»±c ngoài (dây VI) liá»�u 1-1,5 UI là thích hợp

3. �i�u trị các vết nhăn trên mặt: vết nhăn trán, vết chân chim góc mắt ngoài.

• Khóe mắt (vết chân chim): Có 2-4 Ä‘iểm tiêm, liá»�u khởi đầu là 10-15UI trên má»™t khóe mắt, má»—i Ä‘iểm tiêm khoảng 3-4 UI
• Chá»— phình ra ở mi dÆ°á»›i khi cÆ°á»�i là do phần trÆ°á»›c sụn của cÆ¡ vòng mi, có thể tiêm 1 mÅ©i Botox ở Ä‘Æ°á»�ng giữa đồng tá»­ cách bá»� mi dÆ°á»›i 2mm liá»�u 1-2 UI.
• Vết nhăn trán: Tiêm cÆ¡ nhăn trán ở vị trí từ trên bá»� hốc mắt 2-3 cm trở lên, và tiêm ở vị trí giữa hai lông mày. Liá»�u 10-20 UI vá»›i nữ giá»›i, 15-30 UI vá»›i nam giá»›i. Má»—i Ä‘iểm tiêm khoảng 2-5 UI. Theo dõi Bệnh nhân được hẹn khám lại sau 3 ngày, 2 tuần và 1 tháng để theo dõi tác dụng của thuốc

Tai biến và xử trí

• Xảy ra trong vòng tuần đầu sau khi tiêm Botox, có tính tạm thá»�i nhÆ°ng có thể kéo dài vài tháng hoặc trÆ°á»�ng hợp hiếm có thể lâu hÆ¡n.
• Ä�au khu trú, viêm, nhạy cảm Ä‘au, sÆ°ng, ban Ä‘á»�, chảy máu hoặc vết bầm do tiêm. Ä�au do kim tiêm hoặc lo âu có thể có các đáp ứng mạch-thần kinh phế vị nhÆ° hạ huyết áp và ngất thoang qua.

Các tác dụng phụ hiếm gặp khi tiêm Botox

• Ä�au bụng, tiêu chảy, nôn, sốt, chán ăn, nhìn má»�, giảm thính giác…
• Co quắp mi
• Sa da mi
• Viêm giác mạc đốm nông và khô mắt
• Kích thích mắt, chảy nÆ°á»›c mắt, hở mi, sợ ánh sáng, lá»™n mi, viêm giác mạc, song thị, quặm, phát ban da lan tá»�a và da mi sÆ°ng tai chá»— kéo dài vài ngày.

[:en]Tiêm Botulinum A

Botulinum A là một protein độc tố thần kinh Clostridium botulium type A, có tác dụng phong bế dẫn truy�n thần kinh-cơ bằng cách gắn vào các thụ thể ở tận cùng dây thần kinh vận động và ức chế sự phóng thích acetylcholine. Hiện nay có hai biệt dược Botox và Dysport thư�ng được sử dụng. Botulinum A được áp dụng trong đi�u trị các rối loạn vận động cơ như co thắt các cơ mặt và mi mắt, xóa vết nhăn và lác liệt.
Chỉ định
– Co quắp mi (liên quan vá»›i loạn trÆ°Æ¡ng lá»±c cÆ¡: co quắp mi vô căn lành tính, co giật cÆ¡ ná»­a mặt hoặc rối loạn dây thần kinh số VII ở bệnh nhân 12 tuổi trở lên)
– Ä�iá»�u chỉnh lác ở bệnh nhân trên 12 tuổi
– Ä�iá»�u trị các vết nhăn trên mặt
Chống chỉ định
– Những ngÆ°á»�i quá mẫn đã biết vá»›i bất kỳ thành phần nào của thuốc
– Những bệnh nhân bị nhược cÆ¡ nặng
– Có nhiá»…m khuẩn ở chá»— định tiêm
1. �i�u trị co quắp mi:
– Sá»­ dụng bÆ¡m kim tiêm 1ml
– Liá»�u khởi đầu là 1,25 -2,5 U ( trong 0,05 – 0,1 ml) ở má»—i chá»— tiêm. Tiêm vào cÆ¡ vòng mi giữa và bên của mi trên, cÆ¡ vòng mi bên của mi dÆ°á»›i.
– Tác dụng ban đầu trong vòng 3 ngày và đạt tối Ä‘a sau 1-2 tuần. Má»—i đợt Ä‘iá»�u trị kéo dài 3 tháng sau đó có thể lặp lại liệu pháp không thá»�i hạn
– Ä�ợt Ä‘iá»�u trị lặp lại có thể tăng liá»�u lên gấp 2 lần nếu đợt đầu không đủ liá»�u (nếu tác dụng kéo dài không được quá 2 tháng)
– Liá»�u khởi đầu không được vượt quá 25U cho má»—i mắt
– Tổng liá»�u không được vượt quá 100U trong má»™t đợt Ä‘iá»�u trị kéo dài 12 tuần
2. �i�u trị lác mắt: áp dụng cho cả lác bình thư�ng và lác liệt
– Lác liệt dây VI (lác trong) hay được áp dụng: tiêm vào cÆ¡ trá»±c trong để giảm Ä‘á»™ co cứng
– Liệt dây III, IV
– Liá»�u tiêm: tiêm vào cÆ¡ thẳng trong trong lác liệt cÆ¡ trá»±c ngoài (dây VI) liá»�u 1-1,5 UI là thích hợp
3. �i�u trị các vết nhăn trên mặt: vết nhăn trán, vết chân chim góc mắt ngoài.
– Khóe mắt (vết chân chim): Có 2-4 Ä‘iểm tiêm, liá»�u khởi đầu là 10-15UI trên má»™t khóe mắt, má»—i Ä‘iểm tiêm khoảng 3-4 UI
– Chá»— phình ra ở mi dÆ°á»›i khi cÆ°á»�i là do phần trÆ°á»›c sụn của cÆ¡ vòng mi, có thể tiêm 1 mÅ©i Botox ở Ä‘Æ°á»�ng giữa đồng tá»­ cách bá»� mi dÆ°á»›i 2mm liá»�u 1-2 UI.
– Vết nhăn trán: Tiêm cÆ¡ nhăn trán ở vị trí từ trên bá»� hốc mắt 2-3 cm trở lên, và tiêm ở vị trí giữa hai lông mày. Liá»�u 10-20 UI vá»›i nữ giá»›i, 15-30 UI vá»›i nam giá»›i. Má»—i Ä‘iểm tiêm khoảng 2-5 UI.

Theo dõi
Bệnh nhân được hẹn khám lại sau 3 ngày, 2 tuần và 1 tháng để theo dõi tác dụng của thuốc
Tai biến và xử trí
– Xảy ra trong vòng tuần đầu sau khi tiêm Botox, có tính tạm thá»�i nhÆ°ng có thể kéo dài vài tháng hoặc trÆ°á»�ng hợp hiếm có thể lâu hÆ¡n.
– Ä�au khu trú, viêm, nhạy cảm Ä‘au, sÆ°ng, ban Ä‘á»�, chảy máu hoặc vết bầm do tiêm. Ä�au do kim tiêm hoặc lo âu có thể có các đáp ứng mạch-thần kinh phế vị nhÆ° hạ huyết áp và ngất thoang qua.
– Các tác dụng phụ hiếm gặp nhÆ°: Ä‘au bụng, tiêu chảy, nôn, sốt, chán ăn, nhìn má»�, giảm thính giác…
– Co quắp mi
– Sa da mi
– Viêm giác mạc đốm nông và khô mắt
– Kích thích mắt, chảy nÆ°á»›c mắt, hở mi, sợ ánh sáng, lá»™n mi, viêm giác mạc, song thị, quặm, phát ban da lan tá»�a và da mi sÆ°ng tai chá»— kéo dài vài ngày.[:]